Harmancık Yöreden

TANRININ KUTSAL MÜHRÜ: HARMANCIK’TAN YANSIMALAR

“Dünyayı kanunlar ve sözler değil, semboller ve işaretler yönetir” der bilge filozof Konfüçyüz. İnsanoğlu, yaşamında etkilendiği ve sırrını ifşa ettiği bir çok gerçeği sembollerle idealize ederek duygularını sonsuzluğa taşıdı.


Semboller, bazen var oluşun en mükemmel ayrıntılarını bazen de insanoğlunun dünyaya bıraktığı kimlikleri temsil etti. Tarih, bağrında yaşattığı sayısız kavmi ve kültürü acımasızca yokluğa gömerken, sonsuz manalar içeren semboller karşısında aciz kaldı. Yaşam, insanoğluyla değil onun geride bıraktığı sembollerle sonsuzluğa uzandı.

Semboller içinde müstesna bir yere sahip olan “yaşam çiçeği”, oluşumu, derin manası ve temsil ettiği mucizevi gerçeklikle kutsal bir öneme sahiptir. Sembol, bir daire etrafında sarmalanan 19 dairenin kesişme noktasında ortaya çıkan 6 yapraklı bir çiçektir. Yaşam çiçeği, evrendeki her varlığın kutsal oranını ifade eder. Bu yönüyle, mükemmelliği ve sonsuzluğu simgeler. Aynı zamanda evrendeki bolluğu ve bereketi de temsil eder. Yaşam çiçeği, bize tüm yaşamın ilahi ve geometrik bir planda şekillendiğini anlatır. Bundan dolayı “tanrının mührü” olarak adlandırılmıştır. 

Yaşam çiçeği, antik dönemlerden günümüze çok farklı medeniyetler tarafından kullanılmış ve bir ikonografi olarak kabul görmüştür. Bu kutsal sembolü, Eski Mısır’ın saraylarında, Roma ve Bizans’ın tapınaklarında, İslam medeniyetinin mabetlerinde, Çin ve Hint kültürlerinin kutsal yapılarında görmek mümkündür. Pagan toplumlar da kutsallık atfettikleri bu sembolü, zamanın ve yaşamın ilahi kaynağı olarak görmüştür.

Yaşam çiçeği, İslam kültüründe daha çok bolluk, bereket ve sonsuzluk anlamında kullanılmıştır. Anadolu’nun farklı coğrafyalarında yayılan yaşam çiçeğinin yoğun olarak görüldüğü yerlerden birisi de Bursa’nın şirin Dağ ilçesi Harmancık’tır. Tarihte çok farklı medeniyetlere ev sahipliği yapan ilçe, sanat eserlerinde yaşam çiçeğini ustalıkla yansıtmasını bilmiştir. Yaşam çiçeği burada bazen ağa konaklarında veya mezarlarında, bazen bir minarenin kitabesinde, bazen de bir Osmanlı çeşmesinde arzı endam eder. Bazen de bir Bizans stelinde gülümser yaşam çiçeği. 

Harmancıklı taş ustaları, ihmal etmezlerdi yaşam çiçeğini sanatlarına yansıtmayı. Maalesef, bu kadim sembolden çok az sayıda elimize ulaşmıştır. Yine de yaşam çiçeğinin Harmancık’taki serencamını anlamaya yetecek kıvamdadır.

Doç. Dr. Celil Bozkurt / Harmancık

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.